MUHABBAT JILG`ALARI: Yo`lchi YULDUZIM.
MUHABBAT JILG`ALARI: Yo`lchi YULDUZIM...
SHAROF:
- Sabirsizlik bilan matorli arrani sivichasini alishtirayotgan hamkasbim Murodni yoniga bordim:
- Nima bo`ldi tuzuldimi?
- Mana hozir... -o`t oldirg`ichni joydaliyu, - Ey hudoyim sharmada qilma! -deb ipini tortdi, mator ishlab ketdi.
- Barakalla ukajon! -Murodni yelkasiga qoqdim, - Endi tezlatvorgin...
O`lti oydir-ki, mana shu Plaramada (Taxta tilish sexi) da ishlayman. Poy teshada (Teshani kattasi yuzasi g`isht kattaligiday, dastasi ketmon sopnikiday tesha. Bazi joylarda Usta tesha, Bobo tesha ham deyishadi.)
Tesha urushga uquvim borligi uchun aksaryat vaqtda, to`sin chopaman. Sexga keladigan homoshyo yani daraxt g`o`lalari juda ulkan ikki quloch ham yetmaydigan yug`onlikdagi chinorlar, yong`oq daraxtlari keladi. Bazilari arraga to`g`ri kelmagani sabab, chopishga to`g`ri keladi. Paraxani osonroq ko`chirib olish uchun, har qarichiga arra solib olamiz.
Hullas bugungi ishni ham deyarli ohirlatib qo`ygandik. Chopish ham oson ish emas yelka mushaklariga haddan ziyod kuch keladi. Tosh ko`taruvchilarnikiday ishib og`riq beradi. Biroz dam olgani soya-salqinga o`ltirdik.
O`ltirib o`yga cho`mdim, qilayotgan ishimiz qanchada tug`aydi, qalgan yumushlarni qachan tug`ataman. Erta saharda ishga chiqayotganimda ayolim, bir dasta pulni cho`ntagimga solarkan:
``Dadasi bugun qiziyzni tug`ulgan kuniga uydagilarni astgansiz. Baliq olib kelsayz, qiziz ham necha kundan buyon dadam baliq pishrib berishadi deb yurgandi!`` -deb ishga kuzatib qo`ygandi.
Hayolim ayolimga ketib, Murodni ovozini eshitmay qolibman. Yelkamdan turtdi.
- Ho`o`o` birat hayoliz qatta?
- Shetta... Ha nima diysan?
- Siz bilan ishlagan odam zerkib ketadiyuu! Namalarni o`ylanaverasiz? -dedi noliganday.
- Ha... Endi Murotjon ukam zerikmasin deb o`yin tushub beraymi?
Xoxolab kulvordi.
- Vaaay aka... Namuncha jiddiy bo`lmasez-aaa?
- Uylansen senam jiddiy bo`pqolasan! - yelkasiga qo`ltashlab bo`ynini qisdim, - Miya o`ylash uchun kerakda uka... Undam ko`ra sen menga ayt ukam qattan tirik baliq sotvolsam bo`ladi?
- Daryodanda!
- Daryoga borib pulimni tashlasam baliqlar o`zi chiqadimi? -ko`rsatkich barmog`imni chakkasiga niqtadim, - Sotvosam deb so`rayabman...
- Hee-hee... Mot qildiz birat... -o`z ustidan kulganday yana qax-qax urdi. - Sotvosam dediz-aaa! Ha aytaman lekin siz baliqni nima qilasiz?
- Kuchikcham yo`q darvoza oldiga bog`lab qo`yaman nimaydi!.. -
Zerikarlisiz deb tana qilganiga, o`zimni hazilkash bo`lishga urundim. - Qiziqyabsanmi?
- Ha.. Shunaqa qiziquvchanman! -dedi so`zida davom etarkan, maqtanchoqlik bilan. O`zini baliq pishirish uslubini aytib berdi.
- Bugun qizimni tug`ulgan kuni. Uyga mehmonlar chaqirganmiz. Qizim kenayinga ``Qijil baliq yegim kelyabdi!`` debdi shunga tug`ulgan kuniga o`z qo`lim bilan taom qilib bermoqchiman.
- Vooy-eeaa! Birat Qijil baliq qanaqa bo`larkan, qanday tayorlanadi? - rostan har baloga qiziquvchan bola, o`rnidan turib ham oldi, - Bo`ling ayting endi o`rganib olay qiziqtirdiz!
- Bo`pti aytaman... Iloji bo`lsa yozvol! -dedim hazil qilib, keyin menam o`z uslubim bilan maqtangim keldi - Qijil baliqni tayorlash uchun avval, 2, 3 kg.li yog`lli semiz baliq olasan. Oq baliq yaxshi bo`ladi. Baliqni belidan ikkiga yorib tozalaysan va bir necha daqiqaga zirovarlab qo`yasan. Keyin esa pamidor, sarimsoq piyoz (chisnok), bulg`or qalampiri (balgariski), piyozni va bitta lemonni olasan, shularni hammasini maydalab, ziravorlar qo`shib tovoda qovurib, sovus tayorlab olasan. Keyin gulxan yoqib cho`qini tushirasan, atrofiga g`isht qo`yib qo`lbola ko`ra tayorlaysan. So`ng mahsus sekaga baliqni yoyib joylaysan, avval baliqni ichki tomonini o`n daqiqa atrofida qizartirib pishirib olasan. Keyin orqa tomonini ag`darasan shunda tayorlagan sovusingni yarim sm qalinlikda bliqni ichki tomoniga quyasan. Endi baliqni orqa tomoni cho`q ustida 5, 6 daqiqa ushlab turasan, baliq ichidagi sovus biqir-biqir qila boshlaydi.... Shu topda atrofda uning hushbo`y hidi taraladi. Qarabsanki tayyor. -qarasam Murod labini yalab qo`ydi, - Ohh, ukajon sel bo`lib pishgan baliq go`shti ichiga, sovus tami qo`shilib, baliq hidini yo`qotadi va hushtam mazza kiritadi... Ukam ana buni ``Qijil baliq!`` deyishadi. Aslida ``Qijil baliq!`` degan nomni qizimi o`zi qo`ygan. Manimcha bu suvus rangidan kelib chiqib ``QIZIL BALIQ!`` degani bo`lsa kerak, qalay?...
- Bay... Bay... Bay... Akajon ishtaxani ochvordizu immm... Men ham uydagilarga pishrib beraman. Anovi mahsus setkayzni berib turing...
- Namuncha shoshasan? -yelkasiga bir qoqdim, - Avval baliqni qattan olishimni ayt!
- Yo`l bo`yida baliq pishiradigan joy bor. Oshpaz meni o`rtog`im har kuni yangi baliq olib kelishadi. So`rasayz yo`q demaydi...
- Berarmikin?
- Hozir telifon qilamiz-da! - Murod o`rtog`iga telifon qilib bir necha daqiqa gaplashdi. - Bo`ldi aka beradi, olgan pulini berasiz bo`ldi...
Murot ishimni hal qilib berganidan ancha yengil tortib, endi o`rnimdan qo`zg`algandim, qorovilni xanasi yonida turgan siyohrang BMWga ko`zim tushdi. Tezda ko`zim javdirab mashina egasini qidirdim. Kichik sitanoklar joylashgan xona eshigi yonida, ko`rib yurgaim uvushdi...
``Yaramas!``
Ustani yonida turib qo`li bilan meni ko`rsatardi.
Shu topda Murod tezroq ishni tugatib qo`yishimizga undadi. Meni ko`zim usta va anovi ablah tomonda. Ishdan haydalishimni o`ylab, qo`lim ishga ham bormay ishtiyoqim tushib ketdi. Shunga qaramay ishlarni tugatdik. Yuvunib taranib uyga ketishdan avval usta yonimizga keldilar.
- Barakalla yigitlar bugun ...kuba tahta chiqardilar. Mana bugungi ish haqlaring...
5, 6 kishi edik, usta hammaga kunlik ish haqqini tarqata boshladi.
Ko`nglimdan o`tqazardim: Hozir usta ``Ertadan kelmay qo`yaver!`` deydi. Endi ko`nikkanimda yana boshqa ish qidiramanmi? -deb. Lekan usta aytamdi.
- Mayli yigitlar ertagacha!
Ketishga shoshilmadim. Atayin sekin kiyim alishtirdim. Poyteshamni tig`iga mato o`radim. Murod velasapedini minib qolganlar bilan chiqib ketdi.
- Usta...
- Ha. Sharof...
- Boyagi yigitlar nima dedi?
- O`zi senga kim bo`ladi?
- Qaynog`am... Kelinizni akasi!
Aybim yo`qligi uchun ustani ko`ziga tik qaradim.
Usta yelka qisdi.
- Senga tuhmat qildi. Men ishonmadim. Sen ishtiyoqni tushurma, bunaqa yaramaslar har qadamda uchraydi...
``Eee rabbim o`zing ming shukur!``
Ustani bu ishonchidan be nihoyat shodlanib ketdim. Deyarli ishdan ayrildim deb o`ylagandim. Yo`q, ohirgi 5 yilda haqiqat va yolg`onni farqlay bilib, meni ishdan olmagan yagona boshliq, shu kishi usta Muhammad aka bo`ldilar. Ustaga rahmat aydim-u, tezroq boshqa ishlarimni bitrishga shaylandi. Ayolim tayinlaganidek, avval kitob do`konidan ertak kitob, shirinliklar do`konidan to`rt va Murod aytgan choyxonachi yigitdan mehmolarga yetgulik, baliq oldimu uyga oshiqdim.
Qaytayotganimda yo`l bo`yida Plaramadan chiqayverishdagi qari majnuntol tagida yana o`sh siyohrang BMW ga ko`zim tushdi. Meni atayin kutib turganini darrov tushundim. Yaqinlasharkanman velosapedimdan tushdim. Hafizni o`zi qarshiladi.
- Iyyaaa kimni ko`rib turibman! Kuyovbola bormisiz?
- Keling Hafiz aka yaxshimisiz? Oyim tuzukmilar?
Yolg`ondan bo`lsada hurmatini joyiga qo`yishga urundim, unga yaqin borarkanman.
Hafiz so`rashish uchun qo`l cho`zdi, unga qo`l uzatganim hamoni u qo`llarini tortvoldi. Qo`lim havoda muallah qoldi. Hafiz mashinasiga suyanib turgan shotiriga qarab ustimdan kulib tirshaydi.
- Nega kelding? -dedim.
Sensiraganim yoqmay, afti burishdi.
- Nega kelganimni o`zing bilmaysanmi? -dedi bo`ynini oldinga cho`zib.
O`zimni, idora qilishga chirandim.
- Jiyanlaring ikkita bo`ldi, balki endi bizni tinch qo`ysang bo`lar-di!
Yaqinimga kelib ko`zlari go`layib, barmog`ini ko`kragimga niqtab, tahdid ohangida dedi:
- Dilmira bilan ajrashgan kuning tinch qo`yaman...
Uning bu gapidan keyin ichimdan qahru-g`azab vulqonday portlab ketdi. Ko`zimga hech narsa ko`rinmadi. Bir qo`limda tutib turgan velasapedimni ramasiga bog`langan poyteshani yulib oldimu, Hafizni ustiga urdim. Chut-chut chap berib qoldi. Poytesham asfaltga 3, 4 sm atrofida kirib ketdi. Ikkinchi marta poyteshani qo`lga olganimda Hafiz mendan o`n metrlar narida turardi. Azroylni ko`rganday rangi o`chib ketgan. Chunonan qo`rqib ketganidan, mast odamday chayqalar, tizzalarini qaltirashi ham shundoqqina ko`rinib turardi. Shotiri esa undan ham nariga borib ulgurgandi. O`sha ondayoq qanday xato qilganimni tushundim. Ammo hali ham g`azabdan holi emasdim. Ichimda qandaydir kuch meni oldinga undardi. Bu oddiy g`azab emasdi, yillar davomida yurak tubida qat-qat bo`lib ketgan g`azab edi. Ular ikkisi yanaham qo`rquvga tushib nari keta boshladi. Teshani ikkinchi marotaba urmagunimcha ichimdagi tufon timmasligini his qilardim. Ko`zimga BMW ko`rindi balonga solgandim biroz no to`g`ri ketgan tesha qanotda katta yoriq qoldirdi. Keyingi zarbam old eshikka bo`ldi. Zarba kuchliyligidan poytesha tiqlib qoldi. Mashinani esa signalizatsiyasi ishlab ketgan, tinmay shovqin solardi. Tesha dastasini qattiq siqib, sug`rib oldim. O`zi atrofdan 4, 5 kishilar yig`ila boshladi tomoshaga. Vaziyat chigallashmasidan avval ortga qaytdim. Yeqilgan velasapedimni turg`azdim. Yerdan yotgan kitobni oldim, shildiraq qog`ozi chang bo`libdi. Changnini artgan bo`ldim va karzinkaga soldim. Paketga solingan baliqlar ham yerda yotar, o`xtim-o`xtim qimirlab qo`yardi. Yaxshiyat to`rt, velasaped baloni ustiga o`rnashib qolibdi. Karopkada bo`lgani uchun, biroz surib qolganini inobatga olmasa hechnima qilmabdi. Narsalarni oldimda velasapedni asta yetakladim. Mashinasiga o`tirayotgan qaynog`amni yoniga to`xtadim. Qo`rqib ketgani shundoqqina ko`zlarida namoyon edi.
Tahdid ohangida, vazminlik bilan gapirdim.
- Keyingi gal uchrashganimizda, Oying azati tutadi yoki singling... -dedim.
Ikkimizdan birimiz o`lishimizga shama qilib, so`ng yo`limda davom etdim. Ortimga qaramay ketarkanman, velasaped ro`liga ko`ndalang qo`yib olgan Poytesham tig`ida qolgan, asfalt va mashina bo`yog`i qoldiqlarini ko`rib daxshatga tushdim...
``Ollohni o`zi asradi!``
Bordiyu bir necha sonya oldinroq urganimda, u omon qolmasdi. Qizimning tug`ulgan kunida, tog`asini qotiliga aylanardim. Naqadar daxshat...
O`ylaganim sayin sovuq ter bosar, ichimda allaqanday izg`irin bo`layotganday, uvushtirardi. O`ylamay qilgan ishimning sovuq harorati, uyga borgunimcha tanamni tark etmadi.
Darvozadan kirganim hamoni ayolimni, gul yuzini, yoqimli tabassumini ko`rib ko`nglim yorishdi.
Salom berib darov qo`limdagilarni olarkan, teshaga qarab ajablandi.
- Tinchlimi dadasi?
Tesha tig`iga o`ralgan mato kesilib tepasiga shimarilib qolgandi.
- Yo`lda qo`limdan tushib ketdi!
- Voooy dadasi, ahir doyim mana-bu yerga bog`lab olardizu!
- Bugun yodimdan ko`tarilibdi...
- O`zizga hechnima qilmadimi?
- Yo`q... - avval uy ichiga so`ng, oshxonaga nazar tashladim, - Oshga unnadingmi?
- Yo`q hali... -deb bosh chayqadi.
- Nega halizamon mehmonlar keladi?
Ko`zlari joyvdirab, ayibdorday yer chizarkan:
- Ular kelishmaydi... -dedi.
- Nega?
- Bilmadim! -dedi yelka qisib.
Oyim dadam, akamdan jahlim chiqib yuzimni teskari burdim. Qo`llarim musht bo`lib tuguldi.
- Ularga farzand, nabiralarni quvonchi emas, boylik kerak... Eee hammasini... -deb so`kinib yubordim.
- Unday demang Sharof aka... -dedi ayolim, qattiq g`azablanganimni ko`rib yelkamni silarkan, - Oyim bilan akam ham kelmasa kerak...
- Kelmasa-kelmas, bizga bobom va buvumni borligi yetadi, to`g`rimi jonim... -deb ayolimni chakkasidan cho`ppillatib o`pib qo`yarkanman o`zimda jilmayishga kuch topib. - Yur uyga kiraylik...
Uyga kirganim hamoni qizim oyog`imga yopishdi. Qizimni avaylab bag`rimga bosarkanman, ichimni qoplagan sovuqlik qayoqqadur yo`qolganday bo`ldi. To`rida bobom, bir-birlariga yarashib yonlarida buvim o`ltiribdilar. Buvimni yonlarida beshikda o`g`lim, uxlab yotibdi. Bobom, buvim bilan salomlashib bo`lgach beshikdagi o`g`limni jannat bo`ylariga to`yib charchoqlardan halos bo`ldim.
Bobom va buvimni nurli chehralariga qarab duvolaridan olib, ko`nglim charog`on bo`ldi.
``Jigarlarim, azizlarim borilarga shukur!``
Ayolim kamtarona bejirim, dasturxon tuzagan. Xontaxta atrofiga o`rnashib. Bir pasta tug`ulgankunni, qizalag`imni 4 yoshni qarshilaganini nishonlay boshladik. Guring qilib o`tirgandik.
Dilmira baliqni pishirishim kerakligiga shama qilib imladi. Bobom va buvimga ``Evaralariz bilan o`tirib turilar!`` dedigu tashqariga chiqdik.
- Dadasi kech bo`lib ketmasidan anovi taomni tezroq pishiraylik, qiziyz uxlab qolmasim yana... -dedi.
- Ho`p jonim... Qarashvorasanmi? -dedim.
- Himmm...
- Sen sovus tayorla, bo`lmasam... -dedim.
Shu payt ichkarida o`g`limni yig`i ovozi eshitildi.
- Bolajonimni qorni ochib uyg`ondi shekili... -izin so`raganday qoshlarini kerib, boshini yonga qayirdi, - Hozir qarab chiqiy!
- Mayli boraqo... Men baliqlarni tazalab turaman...
Ayolim uyga, men paketdagi baliqlarni olib, tozalash uchun artizon tagiga ketdim.
Baliqlarni tozalab bo`lgunimcha ayolim ham o`g`limni qornini to`yg`azib qaytib chiqdi.
- Dilmira baliqlardan bittasini ziravorla, keyin tezroq sovus tayorla! -deb buyirdim.
- Dadasi qolgan baliqni nima qilamiz?
- Tuzlab muzlatkichga tiq, ertaga pishrab beraman...
O`zim gulhan yoqib, cho`g` tushirish uchun ikki bog`langan mevali daraxt shohini xovlini yalang joyiga olib keldim. Unga o`t qiyarkanman. Baliqni muzlatgichga qo`yib kelayotgan ayolimga qarab, bugun nabirasini tug`ulgan kuniga kelmagan oyim, dadamdan hafa bo`lib ketdim.
Gurulab olov yondi, kosovni olvolib, yonlaridagi sohlarni qaytarib nazorat qila boshladim.
Sovus tayorlashga kirishgan ayolimni gul-gul yashnagan chehrasidan yanada zavqt tuyib, hol ahvolini so`radim.
- Jonim qiynalib qolmayabsanmi ish, bollar bilan?
- Yo`q, buvijonim qarashvoryabdilar... Bilasizmi erka qiziz bugun nima qildi!... -dediyu, qizimni sho`xliklari, aqli, farosati haqida to`lib toshib gapira boshladi.
Qiziqib ayolimga quloq solarkanman, uning mohirlik bilan pichoq ishlatishi, g`urilab yonayotgan gulhan uchqunlari hayolimni, tortdi. Oyim-dadamni, jufti halolimni uchratgan paytlarimni hotirladim. Shu kuyi hayol o`tmishga olib ketdi...
Hammasi, oyim o`zini savdoga urganidan keyin boshlandi. Katta daramad, oyimni aqldan ozdira boshladi. Huddi epedemyaday dadamga, so`ng akamga yuqdi. Huddi uyda pul vas-vasasi boshlanganday. Faqat mavzu shu qanday pul topish va yanada boyish. Ko`p o`tmay akamni bozorhumni qiziga uylab qo`ydik. Shundan keyin bozorda do`konlarimizni sanog`i oshdi.
Oliygohni bitirganimdan keyin ishga joylashaman degan niyatlarim boridi. Oyim qo`ymadi o`zilari bilan savdoga tortdilar. Halol savdogar bo`lish yaxshi ammo tez boyish qiyin. Aylanma yo`llar bilan yuk olib kelish esa! Bunaqa narsaga toqat qilish qiyin, doyim yurak hovuchlab turish menga to`g`ri kelmadi. Yana oyimni tinmay miyyamni zaharlashi. Yani kimni qiziga uylansam, uni otasi men uchun nima qilish haqidagi gaplar hiqqildog`imga keldi. Jiddiy bo`lganim bilan, ichimda umuman boshqa insonman. Menga boy badavlat suymagan xotin bilan yashashdan ko`ra. O`rtahol bo`lim, halol mehnat qilib, sevib-sevilib yaxshashni orzu qilardim. Shovqindan boshim og`riydi degan boxona bilan, o`zimni savdodan nari tortdim. Oyligi kam bo`lsada ishga joylashdim. Uydagilarni hadeb uylab qo`yishga, undayverishlaridan, menga qiz topishlaridan bezor bo`lib, ishdan kelishim bilan uydagi Matizni haydab chiqib ketadigan bo`ldim. Sharayitga qarab, shaxmat qo`yib olardimda taksi haydardim. Hech yo`q benzinni, og`aynilar bilan o`tirgani biroz pulini chiqarsam bo`ldi edi...
Erta bahor Navroz arafasi edi. Ishdan kelsam uyda oyim, rasim tutqazdi. Palanchini qizi, dadasi palanjoyni ho`jayini, oyisi palon joyda ishlaydi. Muhumi bizni oylaga munosib ekan. Oylaga munosibdir, ammo menga emasdi. Oyim bilan biroz aytishib qolgach, mashinani haydab chiqib ketdim. Biroz shahar aylandim, cho`ntakka pul tushdi. Yoqilg`i quydim. Og`aynilar bilan kafeada o`tirdik, so`ng bilyard o`ynadim. Hullas ancha vaqtn kech qoldim. Chiqib mashinaga o`tirmasimdan yomg`iram ham boshlab yubordi. Shu bilan uyga qaytishga qaror qildim. Ayni paytda sharda ret bo`layotgan ekan. Mashinalar birma-bir to`xtalilmoqda. Yo`l patrul hodimlari bir mashinani to`xtatib so`roq qilishmoqda. Uzoqdan ko`rib turgandim, mashina orqasidan bir qiz tushdi va to`g`ri keta boshladi. Meni to`xtatishmadi. Patrul hodimlaridan o`tganimdan keyin boyagi qiz qo`l ko`tardi. Mashinani astga chetga oldim. Qiz orqa o`rindiqqa o`tirgani hamoni dimog`imga kanyak hidi uruldi. Ko`zlarini pirpirat jilmaydi:
- Haydang jonim!
- Qayoqqa jonidan?
- To`g`riga jonim to`g`riga!
Qo`li bilan to`g`rini ko`rsatdi.
- To`g`rini ham nomi bordir jonim? -dedim kesatib.
Mastligidan ko`zlari suzilib, jilmaydi. Yana jon-jonlab manzilni ham tushuntirdi. Shahrdi u boshida ekan...
``Jonlamay o`lgur, qanjiq shu yoshdan ichsang, keyin nima bo`lasan? Heee seni erkalatgan ota-onayni...``
Ichimda yaxshilab so`kib oldimda mashinani joyidan qo`zg`otdim. Yomg`ir tomchilari oynaga uriladi, oyna artkich bir maromda ichlab turibdi. Radioda shirinzabon boshlovchi, muhlislar bilan allaqanday qiziqarli savol javob qilyabdi. Eshitib malum bir masofani bosib o`tganimizdan keyin, oynacha orqali orqa o`rindiqdagi qizga ko`z tashladim. O`rindiqqa yotib olibdi. Biroz havotirga tushib mashinani to`xtadim. Qarasam qizginani kayfi oshib uhlab qolibdi. Unga qarab asababim buzuldi. Turtib uyg`otmoq uchun qo`l cho`zgandim. Ko`zi namlanganini ko`rib shashtimdan qaytdim. Tizzalarini buklab, kaftini boshiga yostiq qilib yotgan qizga diqqat bilan tikildim. Qoshlari qora, kipriklari namlanib to`p-to`p bo`lib qolgan. Yanoqlari qizil, lablari bejirim. Nafas olayotgani sezish qiyin. Sochlarini bir qismi bo`yniga tushgan. Ammo bo`yinchasidagi qalin tiros, shundoq ko`rin turibdi. Quloqlarida ham qimmabaho sirg`alar. Egnidagi vechirni ko`ylakni aytmasa ham bo`ladi. Zarg`aldoq naqshinkor, qaymoqrang matodan tikilgan ko`ylakchasini ko`rib, bu parizod badavlat kishining arzandasi degan taxminga bordim. Turishidan 17, 18 yoshdagi qiz. Ichib olganiga qaraganda biror bayramdan kelayabdi. Tanimagan odamni ``Jonim-jonim!`` degani bilan unga foxisha degan tamg`ani qo`yishga asosim yo`q. Shunchaki erkalab ketgan, erka qizaloq. Ammo nega ko`zlari nam!
Ikkilanib asta mashinani yurg`azdim. Hash-pash deguncha manzilga ham yetib keldik. U aytgan nomdagi ko`chaga kirdim. Chamamda u tomonida o`n, bu tomonida o`nta uy, qay biri uni uy ekanligini bilmayman. Mashinani asta ko`cha boshiga bir chetga to`xtatdim. Qizni uyg`otishga chog`landim. Lekin bu qadar latofatli qizni yana qaytib ko`ramanmi degan o`y miyamga o`rnashdi. Besh daqiqa uning husniga to`yib olay, keyin uyg`otaman degan hayolda soatimga qaradim. Oynachada uning yuz qismi ko`rinadigan qilib to`g`irlab oldim. Oradan besh daqiqa tug`ul o`ng daqiqa o`tib ketdi. Endi uni uyg`otib yuborishdan cho`chib, radio ovozini pastlatdim. Mashina ichi dimiqib, uyg`onib ketmasin deb oynalarni biroz-biroz tushurib qo`ydim. Bir onga bo`lsahan oynadan ko`z olmasdim. Uning uyqusi ichida, labini qimtishiyu, ahuyon-ayodan kipriklari qaltirashigacha diqqat bilan kuzatardim. Oradan bir soatlar vaqt o`tdi. Biroz qimirladi, ``Ana endi uyg`ondi!`` deb o`ylagandim yo`q narigi totmonga qayrilib olishga harakat qildi, ammo yuqoriga qarab qoldi. Oyoqlari eshikka tiralib, tizzalarini ko`tarib oldi. Ko`ylakchasi etagi buksasigador tushub, ola-bula kalkotkasi sonlarigacha ochlib ketdi. Bey ihtiyor ko`zlarimni olib qochdim. Bir narsa malum men uni qizg`ona boshladim, o`zimdan o`z hirsimdan ham. Tezda sifartibkamni yechib ohista oyoqlari ustiga tashladim. Beyozor yotgan qizginani oyoqlarini o`y nigohlarimdan yashirdim. Qo`llarini qorniga qo`yib olgan, ko`kraklari ham tepasi salgina oqarib ko`rinardi. Astagina qo`limni usatdim. Yelkasida turib qolgan qalingina sochlarini, barmog`im uchi bilan nari surdim. Ko`krak bo`ynini butunlay to`sib qoldi. Bunday tor joyda yotish noqulay bo`lsa kerak! O`rindiqni biroz orgaga yoqtizib cho`kkalab u tomon qaradim. Unga judayam yaqinlashdim. Narigi o`rindiqdagi kichik to`shakchani olib ikkiga bukladim va ohista bir qo`lim bilan bo`yni tagidan ko`tardim va ko`rpachani yostiqcha o`rnida boshini tagiga qo`yib qo`ydim. O`rindiqni yana o`z holatiga qaytardim...
Judayam lobar, beyozor unga qarasam yuragim ko`ksidan chiqgudek dupurlaydi. Unga bunchalik termulishim no to`g`ri, kim bo`lmasin u himoyasiz yotganida, unga qarashim hayosizlik. Shaht bilan oynachalarni qayirib uni tasvirini yo`qotdim. Tun qorong`usi bo`lgani uchun old oynada u akslanardi. Uning hatto kiyimiga ham nigohim tushmasligi uchun ko`zlarimni yumib oldim. Endi butun vijudim quloqqa aylandi. Uning ohista olayotgan nafisi eshitilardi. Uning uyqusida alahlaydigan odati bor ekan. Goh gohida tushunarsiz allanima deb gaprib qo`yar, goh malum sonyalar yig`lagandek bo`lardi...
Bu qiz munchayam o`ziga bog`lamasaya! Gul parini ismi nima ekan? Sevgani bormikin?
Shunga o`xshash yuzlab javobsiz savollab miyamni band etdi. Uni o`ylab daqiqalar qanday yugrib o`tib ketayotganini sezmay qodim. Bir qarasam bir, keyin ikki va uch.
Birdan uning chuqur nafas olgani eshitildi. Ko`zlarimni ochdim va u tomonga asta ko`z tashladim. U gavdasini tuyqus ko`tardiyu, allaqaydan qo`rquv bilan hansirab menga tikildi. Ko`zlari jovdirab mashinani har yeriga ko`z tashladi. Birrov hadiksib usti boshiga ko`z yugurtirdi. Qo`llari bilan boshiga yostiq qilingan ko`rpachani ushlab turdi. Nazarimda nimanidur tushunib, tinchlanganday bo`ldi. Oyog`iga yopilgan kiyimimni qattiq changallab menga tikildi. Ko`zimni uni qorachiqlari goh pastga, goh menga qadalayotgan manoli shahlo ko`zlariga tikdim. Ko`zlarida allaqanday chaqin bordek edi. Salgina qimirlab etagini tog`irab oldi. Qo`lidagi sifartifkamni uzatarkan, past qaltiroq ovozda:
- Rahamat... -dedi.
Mashinadan tushgach atrofga bir qarab oldi va jadallagancha 5, 6 qadam nari odimladi. Ammo taqqa to`xtab ortiga qaytdi. Mashinani eshigini ochib yarim gavdamni tashqariga chiqardim. U boshini ham qilgancha yelka qisib dedi:
- Uzur pulim yo`q!
Shunchaki jilmayib qo`yaqoldim.
U yana bir bor rahmat aytdiyu, temir panjaralar bilan o`ralgan gulzorlar panasidan jadallagancha ketdi. Chap tomondan uchunchi hashamatli honadonga kirib ketdi. Biroz turgach ortimga qaytdim. Yuragim allanechuk tez-tez urar, tomirlarimdagi qonim gupurib oqardi. Dam isib, dam sovub ketayotganday. Ko`zlarimga uyqu kelmasdi, tonggacha mashina o`rindig`idan qimirlamadim. Tong yorishdi, ishga borishim kerak, lekin hafsalam yo`q. Shunga qaramay yuvinib, taranib nonushta qilgan o`ltirdim. Ilgarilar uydagilarni hamma gapi asabimga tegardi. Negadur ularni gap-so`ziga mutloqo beyparvo bo`lib qolgandim. Faqat o`sha qiz haqida o`ylayverardim. Yeyishimda ham mazza yo`q. Tanam ish foalyati butkul o`zgarib qolgan. Tuzalmas kasallikka chalinganim tayin. Bilaman endi tuzalishim amrimahol...
Chala-chulpa nonushta qilgan bo`ldim-u ishga shoshdim. Hovlida chiqqanimda qulog`imga allaqanday musiqa ovozi eshitilganday bo`ldi. Diqqat bilan quloq solsam, mashina ichidan kelyabdi. Radio yoniq qolgan deb o`ylab, eshikni ochdim ovoz kuchaydi. Orqa o`rindiq tastida qizg`ich kichikroq sumkacha yotibdi, ovoz uni ichidan chiqyabdi. To olgunimcha ovoz ham o`chdi. Sumkacha o`rindiqqa og`dardim. Ichidan telifon, dastrumolcha, pamada, lak va bitta yurakcha shakli bor zanjir chiqdi. Qiziqib yurakchani ichini ochdim. Yoshgina qizaloq va bir chiroyli ayol suratlari joylashtirilgan. Bu orada telifondan yana musiqa yangradi. Birzum erkandagi no`merda tikildim, ko`k tug`mani bosdim va qulog`imga tutdim. Qizbola ekanligini his qilib turardim, lekin negadur jim edi. Men ham ``a`lo``, deyishga shoshmadim.
Orada bir daqiqa yaqin sukun bo`ldi.
- ``A`loo...`` -degan qizbolani ovizi keldi.
- ``Eshitaman!``
- ``Aaaassalom a`laykum!`` ovozida biroz hayojonni bor edi.
- ``Va`alaykum assalom!``
- ``Kechirasiz, qo`lizdagi telifon sizga qanday tushib qoldi?`` -dedi muloyimlik bilan gapirarkan bir tomoq qirib oldi, - ``Meni telifonim edi!``
Ehtiyotkorlik bilan gapirayotganini tushunib olish qiyinmas edi.
- ``Seni telifoning bo`lsa, meni mashinamga, qanday tusib qoldi?``
O`ylanib qoldi shekili, yana biroz jim bo`lib qoldi.
- ``Siz bugun tongda, uyimga olib kelib qo`ygan taksi egasi emasmisiz?`` -dedi.
- ``Agar mashinada uhlab qoladigan qiz sen bo`lsang, men o`shaman!``
Yana biroz skut.
- ``Sumkacha ham bormikin?``
- ``Bor...``
- ``Anovi yoshiz nechida?``
- ``Yoshimni nima ahamyati bor?`` -dedim, lekin aytgim keldi, - ``21 da!``
- ``Akajon iltimos narsalarimni opkelib bering!``
- ``Hozir vaqtim yo`q ishga shoshyabman!``
- ``Unday bo`lsa, narsalarimni ehtiyotlab qo`ying iltimos! Ha o`zizni no`mirizni ham aytvorin, vaqtimizga qarab qo`ng`iroqlashamiz!``
- ``Ho`p, yozib ol...`` -unga telifon no`merimni berdim, - ``Kechki payt bo`shayman vaqtinga qarab biror joyni aytsang narsalaringni elitib beraman!``
- ``Voy rahmat... Anovi meni telifonimni o`chrib qo`yin iltimos... Ko`rishguncha hayr!``
- ``Hayr...``
Aytganidek telifonini o`chrib qo`ydim. Narsalarini sumkachasiga soldim-u, xonamga olib kirib qo`ydim.
* * * * *
Ishdan qaytib uni sumkachasini olvoldimda yana taksi qilgani chiqib ketdim.
Mashinada o`ltirarkanman qo`ng`iroq qilishini kuta boshladim. Har telifon jiringlaganda u bo`lsa kerak deb o`ylardim. Ammo undan darak yo`q.
``Qanidi tezroq ko`rishsagu sumkachasi qaytarsam, shunda u lobarni yana bir bor ko`rardim!``
Ichim to`lib uh tortarkanman uning sumkachasi qo`limga oldim. Ichidagilarini o`rindiq ustiga to`kdim. Boyagi zanjirni yana qo`limga oldim. Yurakcha ichidagi suratlarga diqqat bilan tikildi. Har ikki suratda ham anovi qizga o`xshab ketadigan jihatlar bor. Menimcha kichik qizaloq o`sha qiz, ayol esa uning onasi...
Narsalarini sumkachasiga qayta soalarkanman, nafis gullar tasviri tushurilgan dasrumolchasi diqqatimni tortdi. Asta qo`limga oldim. Undan hushbo`y ifor kelardi. Asta barmoqlarim bilan siladim. Nazarimda huddi uning barmoqlarini silayotgandek edim...
``Eee jin ursin, menga nima bo`lyabdi o`zi!`` Turib-turib o`zimdan-o`zim uyalib ketdim.
``Nahotki o`sha qizni sevib qoldim. Bir uchratishdaya? Yana ichadigan yetti yot kishiga ``Jonim-jonim!`` deb murojat qiladigan beytarbiya qizniya!``
O`zimni u qanchalar yomon qiz deb ishontirishga urunmay, yurak qurg`ur menga qarshi chiqayotganday. U hayolimga keldi deguncha battaroq dupurlardi. Go`yo yurak bir tomonu, aql bir tomon. Yaproqlari cheksiz gulni ko`tarib olganmanu, sevaman, sevmayman deb yaproqlarni uzib olaveraman ammo bu yaproqlar hecham tugamaydi.
``Lanati qayoqdanam o`sha qizni uchratdim-aaa!``
Jinniga o`xshab peshonamni rulga ura boshladim.
Bir qarasam yo`paramda ikkit begona anchayin yoshroq qizlar og`zi ochilib qarab turibdi. Umirda menday jinnini ko`rmagan shekili.
``Nima?`` degan manoda qosh uchurdim.
Biri kuldi, ikkinchisi ko`rsatkich barmog`ini chakkasida o`ynatdi, ``Esi pas!`` deganday.
To`satdan qattiq signalni chalvordim. Ikkisi ham bir sapchib tushdi. Ularni jahldan bujmaytirgan yuzlarini ko`rim menam ustilaridan kuldim. Shu payt telifonim jiringlayotganini payqab qoldim. Bu safar bizor beyparvo bo`lib ko`tardim.
- ``A`lo, eshitaman!``
Eee voh, yana o`sha yoqimli ovoz salomlashdi.
- ``Akajon vaqtiz bormi, narsalarimi olib kelib berolasizmi?``
- ``Ha albatta! O`sha joyga olib boraymi?``
- ``Yo`q uyerga kelmang. Katta yo`ldan kiraverishizda Sharshara go`zallik saloni bor, uni yonida bolakaylar uchun o`yingoh qurilgan, shu yerni kelolasizmi?``
- ``Himm hozir boraman!``
- ``Ho`p kutaman!``
Mashinani tezda o`sha manzil tomon haydadim. Osong`ina topib keldim. Mashinani o`chirarkanman qayerda ekan deb atrofga ko`z tashladim. Yon tomonimdagi uyni derazasidan kimdur qaraganday bo`ldi. Ha bu o`sha ekan, ko`p kuttirmay o`sha uydan chiqib keldi. Mashinadan tushdim, yaqinlashib salomlashdi. Bey ihtiyor unga qo`l cho`zibman. Qo`limni qaytarmadi ohista siqib so`rashdi.
- Mana shumkachang!
- Rahmat...
Shosha pisha sumkasini titkilab. Birinchi bo`lib, yurakchali zanjirni qo`liga olganidan birdimki unga juda qadrli.
- Kattakon rahmat... -yana jilmayib pastki labini tishladi, - Kechring, bu gal ham pul olvolish yodimdan ko`tarilibdi! -dedi hijolat tortib.
- Hechqisi yo`q, bo`p turadi!
Hayrlashganday boshini qimrlatib qo`ydida ortiga o`g`rildi. Shu joyda biror mo`jiza, yoki qandaydir biror gap aytishini kutgandim.
- Meni ismim Sharof... -dedim, uni to`xtatishga chog`lanib. Ortiga qarab bir bosh qimirlatib qo`ydi, aslida u ham ismini aytadi deb o`ylagandim. U kirib ketib qolmasin deb biroz shoshib qoldim, - Balki no`meringni berarsan?
Indamadi bir labini qiyshaytirdiyu darvozadan kirib ketdi. Shu topda ichimdan birnima uzib ketganday bo`ldi. Ich-ichimdan alamni tuydim. O`rnimda boshqasi bo`lganda. Istagan vaqtida telifonini yoqib no`mirini bilib olardi. Bunday g`iromlik qilmagandim. Yoki mashinadagi holat, boshqa birov bo`lganda balki vaziyatdan foydalanib qolarmidi. Ismini aytganda ham bunchalik alam qilmasdi. Boshqa hech qachon ko`rishmasmiz, ammo hech yo`q sevib qolgan insonimni ismini bilardim...
Bir alamdan ichim qaynasa, bir o`zimni ovutaman.
``Balki sevgani bordur! Unga yoqmagandurman! Yokim senlab qo`pollik qilgandurman!``
Turlihil tahmimlarga bordim.
Har tomonini o`yladim. Nima bo`lganda ham undan o`pkalashim no to`g`ri edi. Men sevdim degani, u ham meni sevishi kerak degani emasligini yaxshi tushunardim.
O`zimni ovutishga, uni yurakdan chiqarib tashlashga chog`landim.
``Aslida bir-birimizga munosib emasdik!`` deya o`zimni ishontira boshladim. ``Shunchaki go`zallik oldida, his tuyg`ularga erk bervordim. Bu sevgi emas. Shunchaki havas... Havas... Havas... Vassalom!``
Uyga kelgach beyhos cho`ntagimga qo`limni soldim. Cho`ntagimdan uning dastrumolchasi chiqdi. Qachon o`g`irlab olishga ulgurdim esimda yo`q. Burnimga yaqinroq olib keldim. Hushbo`yi dimog`imga uruldi.
``Yana bir kun uchratsam berarman! Balki o`zimda olib qolarman!``
Ikkilanish bilan cho`ntagimga solib qo`ydim. Yotog`imga kirdim, kiymlarni alishtirib o`ringa yotdim. Budennikka qo`yish maqsadida telifonimni oldim. Qarasam SMS kelibdi. Mashinada ekanligimda kelgan bo`lsa eshitmagandurman. SMS ni ochdim.
*ISMIM Dilmira yuzi qizargan smayl va tagida telifon no`mer!!!*
Shoshgancha unga qo`ng`iroq qilishga tushdim. Ammo tezda shashtimdan qaytdim. Sevgi degan achchiq og`uni yulib, bir kecha kunduz uning qiynog`ini o`z tanamga his qilganim uchun. Balki boshqa ko`ngilda no`mer bergandur!
Tezda qo`ngiroq qilsam, ``Yuragidan uribman!`` degan fikrga borib, keyin meni battar qiynoqqa solchi! O`ylab ko`rdimu men ham SMS yozdim:
*ISMIM Sharof o`yga tolgan smayl va telifon no`merim!!!*
Negadur shu SMS jo`natib ancha hotirjam tortib qoldim. Har qalay uyqu bosdi. O`rnimdan turib shimimni cho`ntagiga solib qo`ygan uni dastrumolchasi oldida ko`kragim ustiga qo`yib uhlab qolibman...
Budennik ovozi... Yana bir farahbahsh tong otdi. Turib yuvinib taranib ishga taraddudlandim. Telifonni olarkanman unga SMS kelgani ko`rdim. Ochdim.
*Hayrli tong, yaxshi odam!*
Tezda javob yozdim:
*O`zinga ham hayrli tong go`zal qiz!*
Voh bunday SMS dan keyin dunyo ko`zimga boshqacha ko`rinib ketdi. Xonamdan chiqarkanman, allaqachon qo`limga ushlab olgan uning dastrumolchasini bir hidlab oldimda cho`ntagimga soldim. Men uchun Baxt tutmorchasi vazifasini bajarayotgandek edi.
Ishtiyoq, kuch, g`ayrat, yashash zavqi! Biror o`lchov asbobi bo`lganda bu hislar menda keragidan ham ko`pni ko`rsatishi tayin...
* * * * *
Kun bo`yi SMS almashdik, 10, 20 lab SMS lar. Ammo hech birimiz birinchi qo`ng`iroq qilmadik.
O`yin qilmayotganini his qilardim. Shuni uchun kechga borib o`zim qo`ng`iroq qildim.
O`ziyam kutib turgan ekanmi ikkinchi go`dokdayoq ko`tardi.
Birinchisi shunchaki oldi, qochdi gaplar. 5, 10 daqiqa suhbatlashdik. Keyin bu odatga aylanib bordi. Har kuni saat tungi o`ndan keyin qo`ng`iroqlashadigan 10, 15 daqiqa suhbatlashadigan, tun bo`lishini intizor kutadigan bo`ldik. Suhbatimiz xar hil mavzuda bo`lardi. Shunchaki suhbatlashsak, bir-birimizni ovozimizni eshitsak bizga shu yetarli edi.
Ismimizni aytib murojat qilmasdik. Dilmira har gal, ``Yaxshi odam!`` deb gap boshlasa. Men ``Malhamijon!`` der edim. Shu tariqa deyari bir oy telifon orqali dildan yaqinlashdik. Endi ishonchim komil, Dilmiraga yoqaman. Biroq sevgimni aytganimcha yo`q. Uchrashmagunimizgacha unga dil izhori qilmaslikka qaror qilgandim. Telifondagi izhori dildan ko`r, yuzma-yuz ko`rishganimiz men uchun maqul. Har qalay ko`zlar qalb oynasi...
* * * * *
Sabrim yetmasdi. U bilan yana yuzma-yuz ko`rishgim kelardi. Navbatdagi qo`ng`iroq qilishimda aynan shuni maqsad qilgandim.
- ``Salom Yaxshi odam, meni sog`indizmi?`` -dedi telifonni ko`targani hamoni.
- ``A`lik... Juda sog`indimda! Seni ko`rish uchun ayni damda ko`p narsadan vos kechardim.``
Shu bugungi suhbatimiz ohirida taklif qildim:
- ``Kel dam olish kuni biror joyda uchrashaylik!`` -u jim bo`lib qoldi, - ``A`lo`... Eshityabsanmi yaxshi qiz?``
- ``Uzur Sharof aka!``
``Nega?`` degan savolni berib o`tirmadim. Qandaydur sababi bo`lmasa, darovdan rat etmasligini tushunardim.
- ``Hijolat bo`lma, shunchaki taklifda... Vaqti bo`pqolar aylanishga ham!``
- ``Hafa bo`meng, jon derdim, lekin...``
- ``Mayli ertagacha. Tushumga kirarsan, senga zo`r joylarni ko`rsataman!``
- ``Yo`g`ee, unda tushda kurushgunch!``- uning kulgusi eshitildi, - ``Hayrli tun!``
Shu tariqa hayrlashdik.
* * * * *
Orada 10, 15 kun o`tdi. Dam olish kuni edi. Tushga yaqin telifonim jiring`lab qoldi. Qarasam Dilmira. O`zi qo`ng`iroq qilganidan judayam quvonib ketdim. Telifonni ko`tardim.
- ``Vaaay malhamijon o`zinmisan?``
U shunday masum ohangda salomlashdi-ki, uni yig`layotganini darhol tushundim.
- ``Hee nima bo`ldi nega yig`layabsan?``
Telifonda jimlik. Bilib turibman, ovozini yashirib yig`layabdi. Yuragimni g`ashlik bosdi. Telifondan mutloqo begona qizning ovozi eshitildi.
- ``Sharof akamisiz? Iltimos ........ shu yerga keling!`` -dedi.
- ``Mana hozir tezda yetiba boraman...``
Shoshib mashinani yurg`azdim. Aytgan manzili tomon o`qdek uchdim. Sumkachsini olib borib berganimda, bir uydan chiqgan edi. U uy dugonasini uyi ekan. Bu gal ham o`sha xonadondan chiqdi. Qo`lida kattakon sumka dugonasi ikkisi shoshib chiqishdi. Nimadur bo`layotgani tayin, dugonasi Dilmarani qaytarishga urunardi. Hatto bir necha daqiqa ushlab ham turdi. Biroq u shoshtidan qaytmadi, mashinaga o`ltirib oldi.
- Sharof aka yuroqoling tezroq...
- Qayoqqa?
- Bilmimanan qayoqa busayam tezroq ketaylik!..
Uning ko`chasidan chiqib katta yo`lga tushgandik, shundan keyin bir chetga o`tib to`xtadim.
Huddi nima qilarini bilmay qolgan telba.
- Gapir senga nima bo`lyabdi?
Ko`ziga yosh quyildi. - Ular meni taqdirimni hal qilyabdi...
- Nima qildi... Kim?
- Meni boshqaga uzatmoqchi! -yig`lay boshladi, - Sharof aka qochib ketaylik. Iltimos biror joyga olib keting!
Nahot men bilan har kuni, kulishib suhbat qiladigan qiz shu bo`lsa!!!
Qo`llarini ko`ksiga qo`ygancha, o`tinib iltimos qilardi. Ko`zlaridan oqayotgan duv-duv yoshni ko`rib, ko`zlarimga hech nima ko`rinmay ketdi. Qattiq quchoqlab oldim.
- Ho`p, ho`p ketamiz. Faqat yig`lama, yig`lama jonim! -peshonasidan o`pdim, - Seni sevaman, sen uchun har narsaga tayorman. Mayli qochib ketamiz, bir amallab kunimizni ko`rarmiz! Yig`lamasang bas...
Meni qattiq quchoqladi.
- Sizni yaxshi ko`raman!
Hech narsani o`ylab ko`rmadim ham, qo`llarini mahkam siqdim. Kun botarni mo`ljal olib, poytaxt tomon yo`l soldik...
A`qil ishlamas, o`ylab ko`rishni ham istamasdim. Faqatgina yurakni istagi, yonimdagi o`rindiqda o`tirgan qizning, borligi kifoya.
U esa o`ychan bir nuqtaga tikilgancha jim ketardi. Malum bir masofani bosib o`tgandik. Birdan qamchi urgandek, o`krib yig`lab yubordi.
``Dada... Dadajon!``
Tuyqus mashinani chetga oldim. Boya qanday yalinib, yolvorib ``Olib keting!`` degan bo`lsa, endi huddi shunday yig`lab uyiga olib borib qo`yishimni so`rardi.
Balki shuncha masofa o`tgandan keyin, bu tutgan yo`li hato ekanligini o`ylab ko`rgandir. Nima bo`lganda ham uyiga qaytaraman. Lekin yuragimni g`ulg`ula bosadi, uning ``Meni boshqaga uzatishmoqchi!`` degan so`zlari hayolimdan ketmaydi. Turli bulmog`ur fikr kela boshladi. Rostdan o`g`irlab ketsamchi! Meniki bo`lishidan boshqa chorasi qolmaydigan ishga qo`l ursammikin!
Afsus nimaga qo`l urmay, mendan ko`ra unga ko`proq jabr bo`ladi. Nomussiz qiz baxt topishi amrimahol. Ilojim qancha, barcha umidim yaratgandan. No umid qilmagin deya taqdirimizga tavakkal Dilmirani uyiga olib bordim.
Kiymlarini solib olgan kattakon sumkasini ko`tarib tusharkan:
- Siz ketaqoling tezroq... -dedi, havotirda atrofga alanglab.
- Qo`rqma, hadeb yig`layverma. Hali hammasi yaxshi bo`ladi. Men tezorada uydagilarni yuboraman. Uyingdagilarni fikri o`zgaradi, mana ko`rasan!..
Unga dalda berdim. So`ng mashinani ortga burdim, burulishga borib biroz kuzatdim. U darvoza oldida ozroq turdi so`ng kirib ketdi. Ollohni panohiga topshirib uyga qaytdim. Biroq yarim yo`lga yetmay, telifonim jiringladi.
- ``Eshitaman!``
- ``Sharof aka, ketib qoldizmi?``
- ``Tinchlikmi nima bo`ldi?`` -dedim havotirga tushib.
- ``Dadajonim siz bilan ko`rishmoqchilar, qaytib kelaolasizmi?``
- ``Ha, mana hozir boraman!``
Rulni ortga burgani hamoni, vujudimni allanechuk hayajon bosib oldi. Dilmirani anchayin, yengil ohangda gapirganidan. Vaziyat biz tomonga hal bo`lishini yurakdan sezardim. Dilmirani o`zi kutib oldi.
- Nega chaqirdilar ekin?
- Kiravering bilib olasin, -ko`zlari yonib, asta jilmaydi, - Marhamat hizmatchi ayol va dadajonimdan bo`lak hechkim yo`q! -dedi hovliga yo`l ko`rsatib.
Hayajon yuqori bo`lsada, ancha dadillik bilan ichkariga kirdim. Uylar ikki qavat qurilgan, pastdagi eshiklardan biri deyarli hovli barobar, ostonasi ham pog`onasiz suyri. Aynan o`sha xonaga boshladi.
Eshikdan o`tishim bilan nogironlar aravachasiga ko`zim tushdi. Hona anchayin qorong`u bo`lsada, divanda yotgan 50, 55 yoshlardagi soch, soqoli oqarib ketgan kishini bemalol ko`ra oldim.
- Assalom a`laykum! -dedim.
Kishi gavdasini ko`tarishga urunar ekan. Shunarsiz qilib alik oldi. Ortimdan xonaga kirgan Dilmira tezda dadasini suyab o`tirib olishiga yordamlasha boshladi. Kishini ahvoli juda yomonligi bilib tezda qo`lida tutdim, o`tirib olishiga ko`maklashdim. Shunda uning bir yuzi, ayniqsa labini qiyshayib qolganini ko`rdim. Keyin bir oyog`i va bir qo`li ham ishlamas ekan. Asosan yengil harakat va ko`z ishoralari bilan muloqat qilarekan. Dilmirga imladi, u esa dadasini nima deganini tushunganday stul olib kelib dadasiga yaqinroq qo`ydi.
- Sharof aka o`ltiring!
- Rahmat... -deb stulga o`ltirdim.
Kishi yana imo qildi. Endi Dilmira tashqariga chiqib ketdi. Lekin eshik ochiq, eshik oynasi devor soyasida qisman ko`zgudek akslanardi. Men o`tirgan joydan esa, o`sha aksdan yon tomon ko`rish mumkun edi. Dilmira eshik ortida devorga suyanib turgani shundoq ko`rinardi.
Kishini o`pkasi ham kasalshekili, biroz yo`talib oldi. Huddi mast odamday, bir so`zni qayta qayta gapriab menga savol berdi.
- Qizim bilan orang?
- Qizizda ko`nglim bor. Niyatim pok va jiddiy. Dilmirani qo`lini so`rayman!
- Ishing?
- Ishlayman, bir tashkilotda oddiy hodim bo`lib!
- Ko`ngli yarim! -yana yo`tal tutdi. - Vada berasanmi?
- Qizizni ardoqlayman!
- Hech tashlab qo`ymisanmi?
- Olloh tani-jonimni sog` qilsa, hech qachon zorlik ko`rmasligi uchun harakat qilaman...
Biroz ko`zimga tikildi, so`ng lablari ostida tishlari ko`rindi.
- Senlarni duo qilaman...
Mamnun ko`zi pirpiradi va ketaver deganday eshik tomon ishora qildi. O`zi esa ohista yostiqqa bosh qo`ydi. Bo`lajak qaynotamga ollohdan shifo tiladimda hovliga chiqdim. Eshik ortida Dilmira turardi. Bir-birimizga jilmayib qaradik. Baxtiyorligimizdan qo`llarimiz tutashdi. Asta darvoza tomon yurdik.
- Vahimi qilib yig`laysan! Qara jonim hammasi zumda o`z o`rniga tushdi...
- Himmm...
Shu payt darvoza yoniga mashina kelib to`xtadi.
- Akam... -dedi havotirda.
Eshikdan kekkaygan basharali, mendan 4, 5 yosh katta yigit kirib keldi.
Dilmira biroz esankirab akasiga salom berdi.
- Kim bu?
- Sharof aka! -dedi boshini quyi solib.
- Qorangni o`chir... -dedi menga qarab, qo`li bilan eshikni ko`rsatib.
Bunday momilaga o`rganmaganman. Jahlim chiqib javob qaytarishga chog`langandim. Ammo Dilmira ``Ketaqoling!`` deganday ko`zlarini multiratdi. Endi darvoza hatlagan edim, shapaloq ovozi eshitildi. Shu zahoti o`grildim. Dilmira yugurib kirib ketdi. Akasi esa men tomon yaqinlashdi.
- Nima? -dediyu darvoza eshigini daraqlatib berkitdi.
Avvaliga rosa jahlim chiqdi. Lekin akasi singlisini begona bilan ko`rib or qildi deb o`zimga taskin berdim. Mayli harqalay dadasi roziku.
* * * * *
Dilmirani dadasi rozi, endi menikilarni roziligi zarur. Qulay fursatni kutgunimcha 3, 4 kun o`tib ketdi. Oyim bir joyga olib borishni buyurgan edilar. Atayin ``Yo`ldan adashding!`` deyishlariga ham qaramay mashinani Dilmirani ko`chasiga olib keldim. Biroz uyi yonida to`xtadim.
- Oyi bo`lajak kelinizni uyi...
- Aaaa!!!
- Yaxshilar qarab oling... -asta mashinani yurg`azdim, - Bo`lajak qudalariz... -deb gap boshladim. Dilmirani dadasi qay korhona egasi, oyisi qatta ishlash, bitta akasi va o`zi ham bitta erka qiz ekanligini aytib o`tdim.
Oyimni aldamadim, lekin har ikkimizni ko`nglimizda boshqa-boshqa niyatlar bor edi. Oyim uchun obro`li qudalar. Men uchun esa...
Hullas eng muhimi oyim rozi...
* * * * *
Oylaviy maslahat qilingandan keyin oyim va ikkita qo`shni ayolni olib o`zim olib bordim.
Oyimlar kirib ketishdi. Men ko`chada mashinada o`tirgan edim. Birdan ichkarida baqir-chaqir bo`lib ketdi. Tezda ichkari kirib bordim. Oyim va qo`shni ayollar bir tomonda. Dilmirani oyisi u tomonda, o`rtada dadasi bu yoqda esa akasi. Shovqin ko`tarayotgan akasi ekan, dadasiga bir nimalar deb baqirardi.
O`tgan safar akasi borasida adashgan ekanman. Suvni loyqalayotgan aslida shu ablah ekan. Dadasiga qarab bir ismni takitidlardi: ``Dilmirma Usmonxonga tegadi!
Meni ko`rgacha dadasi qo`li bilan menga ishora qildi, va qiynalib dedi: ``Mana kuyuv!``
Allaqachon chuv tushganliglarini tushingan oyim sirazi so`z qaytardilar.
- Yo`q, sizni qizizni kelin qilmayman!
- Oyi... -dedim.
- Bo`l oldimga tush... -dedilaru, shitob bilan ko`chaga otildilar.
Dilmirani dadasi tomon yurdim. Qo`llarini ohista siqdim.
- Amaki, gap bitta qizizga uylaman...
Meni qo`llaganday, do`rrildoq ovozda hirrillab, tez-tez bosh irg`adilar.
- Dadaaaa! - akasi qo`lini bigiz qilib baqirib yubor, - Dadaaaa, qasam ichaman bularga kun yo`q...
Yoqamga yopishgandi, bir siltab o`zimdan nari itardi.
- Amaki qasam ichaman, qizizga uylanmasam bu dunyodan tog` o`taman!
Akasi hoholab kulvordi.
- Olov bilan o`ynashyabsan...
Qo`lidan nimayam kelardi. Uni do`q, po`pisasida jiddiy qaramadim...
Shu kundan uyimizda, no tinchlik boshlandi.
- Sen menga pand berding, endi men topgan qizga uylanasan!
- Siz topgan qizlar menga yoqmaydi...
Bir amallab dadami rozi qildim, ammo oyim hanuz norozi, huddi pilastinkaday bitta gap,
``Meni haqoratlashgan joyga qudo bo`lmayman!``
Aslida bu bir bohona edi.
Juma nomoziga masjidga chiqqan edim. Masjiddan qaytayotib chollar ichida bobomoi ko`rib qoldim. Ona tomondan bobom. Darhol salomlashib uyga taklif qildim. Qishloqdagi chollar bilan ziyoratga kelishgan ekan. Bobom uyga kelishgach, oyim arz qilib qoldilar.
- Dada bu nabirayz meni kuydirab ado qildi! -deb gap boshladilar va gapni aylantirib uylanish masalasiga taqadilar, so`ng bizlarni yolg`iz qoldirdilar.
Bobom jiddiy judayam qattiqqo`l inson. Bobomdan hayiqib turaman, nafaqat men balki oyim, dadam ham...
- Toy nima be boshlik bu?
- Bobojon men... -deb bor gapni aytib berdim. Dilmiradan tortib uning dadasi haqida ham. Oyimni boylikka ruju qo`ygani ham qolmadi, hamma hammasini bobomga tushuntirdim...
Bobom ham bir necha daqiqa o`yga cho`mib qoldilar. So`ng oyimni chaqirdilar:
- Mohiraaa!
- Labbay dada...
Bobom vazminlik bilan so`z boshladilar:
- Yolg`iz qizimizsan! Sendan boshqa farzandimiz yo`q, bilasanmi oying har kuni yo`linga ko`z tikadi!
- Dada doyim boraman deyman...
- Ohirgi marta qachon borganing esindami?
Oyimning yuz qiyofalari o`zgardi. Birozgina yelka qisarkanlar ohir hursundilar.
- Dada bollardan ortib, bular katta bo`lgandan keyin...
Kutilmaganda bobom bitta changitib so`kdilar. Oyim sakrab turib ketishdi.
- Senga ota-ona, farzand keraymas senga boylik keray, insofsiz! -bobom mahsilari qo`njidan biroz pul olib, oyimni oldilariga tashladilar, - Ol qizim ol...
- Kechring dada...
Oyim uyatdan boshlarini egib oldilar.
Bobom biroz sukut saqlab o`tirgach, asta qo`zg`aldilar.
- Endi qaytay...
- Buguncha qolsayz bo`lardi dada...
- Uyda onang yolg`iz qoladi.. Ha indinga onang bilan kelaman. Toyni uylaymiz...
Oyim menga bir qarab olgach, manoli bosh irg`ab rozi ekanlig`larini bildirdilar. Shu bilan bobom ketdilar. Oyim menga indamadilar, ammo uyga kirib olib anchagacha yig`lab o`tirdilar.
Bobam aytganlariday, bir kun o`tgach buvimni olib keldilar. Bobom, buvim birga o`zlari Dilmiraga sovchi bo`lib bordilar. Bir hafta o`tgach to`y harakatlari boshlandi. Ikkinchi haftaga bizni to`yimiz bo`lib o`tdi. Bobomni o`zlari to`yni boshida turishdi.
Qaraya, Bahorni boshida tasoduf tufayli uchrashgan edik. Bohorni so`ngi oyida to`yimiz bo`lib o`tdi. Biz eng baxtli juftlik edik...
Ammo bu uzoqqa cho`zilmadi, to`yimizni chillasi chiqtiyam-ki, qaynotam olamdan o`tdilar. Kuyov bo`lim, uch kun o`sha yerda belimni bog`lab marhumni ohiratini so`rab turdim. Lekin keyngi kuni, qaynog`am singlisiga qo`yib haydab chiqardi. Qaynonam hech nima demadi. Lanatilar keyin bilsam, Dilmira asrandi qiz ekan. Buni ustiga anovi ahlab, Dilmirani bir do`stiga uzatmoqchi ekan. Aslida birinchi uchrashganimiz, Dilmirani mast bo`lgan holatida... O`sha kuni akasini qistovi bilan uchrashuvga chiqqan, yoqtirmagan kishisida yomon tasurot qoldirish uchun atayin 3, 4 qadah kanyak ichvorgan ekan. U yaramas bu holatdan foydalanib qolishga harakat qilgan. Baxtiga yo`l patrul hizmatidagilar ular o`ltirgan mashinani to`xtatib qolgan. So`ng bizning taqdirimizga bog`liq vaziyat ro`y bergan. Yani Dilmira meni mashinamga o`ltirgan...
Bir so`z bilan aytganda, men Dilmirani sevaman. Boyligini qizig`i yo`q. Lekin bobom ketgach oyimning aqlini yana pul boshqara boshladi. Kelindan foyda ko`rmadilar. Shuni uchun ``Kelinni vazifasi!`` deb asta Dilmirani uy ishlariga ko`mib ezg`ilay boshladilar.
Asli uyda hizmatkor bor. Kelnoyim kelin bo`lib tushgandan buyon na qo`liga supurgi olgan na kabgir. Chunki uning dadasi akamga mashina sovg`a qilgan. Dilmirani esa qo`lidan latta tushmasdi. Qachon qaramay artgan, tozalagan qirtichlagan. Uning pora beradigan kishisi yo`q. Boshini silagan birdan bir yaqini ham o`lib ketdi. Qolgan yaqinlari esa nomigagina yaqin kishilar...
Dadasini o`limidan keyin ancha o`zini yo`qotib qo`ygan. Buni ustida oyim yomon ko`rib qolganliklari, Dilmira battar ezilardi.
- Qiynalmayabsanmi? -desam.
- Yo`q, vazifam-ku! -derdi.
Meni o`zimni esa kimdurlar taqib qilardi. Hayotimda baxtsizliklar urchiy boshladi. Avvaliga mashinam balonlari puchchayib qolaverdi. Keyin tormuz buzulib, avtohalokatga uchradim. Hammasi tosoduf emasdi. Jarohat olmadim lekin mashinaga o`ltirishdan cho`chib qoldim.
Bu muammolar ishxonamga yetib bor. Ishxonaga borsam boshliq yoniga chaqirtirdi. Xonasiga kirdim, bitta mushdek o`ralgan qog`ozni stol ustiga qo`ydi.
- Bu nima?
Hayron bo`lib, qog`ozni ochdim. Nasha bor ekan.
- Bu nasha!
- Ol yo`qat... -dedi qo`pol ohangda, - Keyin arizangni yoz...
- Tushunmadim?
- Seni ish stolingdan topildi...
- Hazilashyabsizmi?
- Gapni ko`paytirma, yaxshilikcha arizangni yoz. Bo`lmasa tegishli joyga xabar beraman...
Qarasam hecham tushunadigan odamga o`xshamaydi boshliq. Jahlim chiqsada ish, oylik berganiga rahmat aytib ishdan bo`shadim.
Bir ahvolda uyga kelgandim. Kelnoyim qarshimdan chiqdi.
- Qaynijon lataryezga yutuq chiqdi! -dedi kelnoyim suyunchilaganday.
Asta narida qozon qirtichlab o`ltirgan Dilmiraga ko`zim tushdi. Havodan tarqab ulgurmagan kuyindi isi dimog`imga uruldi. Tushungan bo`lsam, ovqatni kuydirib yuborgan.
- Shag`amiz yonibdida kelnoyi? -dedim kinoya qilib.
- Bu nima deganiz?
- Shunchaki gapda! -deb uni gaplarini nazarimga ilmagandek kulib qo`ydi.
Dilmiraga yaqinlashar ekanman, u o`rnidan turib salomlashdi. Ikki qo`li qopqora, terlab ketgan yig`lavorgidek bo`lib turibdi. Meni urishib beradi, deb o`yladi sheki ayibdorday boshini egib, labini pildiradi. Sal qovog`imni solib biror nima desam yig`lab yuborishi tayin. O`zi ishdan bo`shaganimni alami achitib turganga qaramay jilmaydim.
- Nimalar qilyabsan jonim?
- Ovqatim yonim bekdi... -dedi bir yutinib olarkan, bilagiga peshonasidagi terni artishga harakat qildi, - Qancha yuvmay ketmayabdi...
- O`zindan aylanay hotinjon boplabsan, malades! -maqatagandek ko`zimni bir qisib qo`yarkanman, kaftim bilan peshonasidagi terni artdim. To`zg`agan sochlarini rumoli tagiga qistirib qo`ydim, - Yuvib ketqaza olmaysan, tashla yuvma! -dedim.
Ko`zlari qizarib, bir uy bir kelnoyim tomonga qarab qo`ydi.
- Oyim urushdilar, tozalab qo`y deyishdi!
- Qo`llaringni yuv o`zim tozalab beraman... -dedim.
Qozonni qo`yib, ichiga keraksiz qog`ozlardan yoqib quritib oldim. So`ng ombordan elektir parmalagichni (Drel) olib chiqdim. Uchiga po`lat cho`tkani qo`yib o`n daqiqada qozonni yarqiratib berdim...
- Mana jonim bey hijolat ovqatlarni yoqvoraver, o`zim tozalab beraveraman. Faqat uyga o`t qo`yvorma...
Hazil qilib ko`nglini ko`tarishga harakat qildim...
* * * * *
Kelnoyim aytganidek lataryamga yutuq chiqibdi, teskari manoda aytganda. Dilmira umirada oshxonaga kirmagan ekan. Oshxonaga kirdi deguncha, qo`li kuyadi yoki barmog`ini kesib oladi. Tayorlagan ovqatiniyu umuman og`izga olib bo`lmaydi. Hech yo`q bir mahal ovqat uyda yeyilardi. Oyim esa ovqatni hizmatkorga emas, atayin Dilmiraga tayorlatkizishardi. Ovqat keldimi, bir qoshiq ichib ko`rardilaru, menga dashnom berardilar.
``Bu xotiningni qo`lini chopib tashlash kerak, masalliqni uvoli tutadi!``
Ovqat vaqti bo`ldi deguncha yuragim qon bo`lib ketardi. Dilmiraga tayinlab qo`yardim. ``Uydagilar oldida yolg`ondan so`kib, urushaman o`zinga olma!`` deb. Ammo oyim bosh chayqab qo`yardilar: ``No`miring o`tmadi!``
Ilojim qancha, oyimdan huddi azroyildan qo`rqanday cho`chiydi. Shunchalik to`lib ketganki, sal qattiq gapirsam yuragi vayron bo`lib ketadi. Hafa qilishga qo`lim bormaydi, uni sevaman. U ham harakat qiladi, lekin negadur o`xshamaydi. Yolg`izlatib qo`ymaslik uchun qo`ldan kelgancha yordamlashdim. Ammo uyda o`tirolmasdim, tirik tavon bo`lib. Yangi ish izladim, bir muncha vaqtdan keyin ishga joylashdim...
Orada bir necha oy o`tdi. Yangi mashmasha mendan keyin uylanganlarni ham hotini xomilador bo`libdi. Dilmiraga esa tug`mas kelin deb tamg`a urushdi. Oyim hadeb takitlayverganlaridan keyin bunga o`ziham ishonib qoldi. Ruhan ezilib telbaga o`xshab qoldi...
O`sha kunlar uyga qaynog`am kelibdi. Oyim bilan gaplashibdi. Shundan keyin, oyim bizni ajratish payiga tushdilar. Oyimga nima degan bilmayman, har holda yaxshi gap emas. Keyin meni yonimga keldi, po`pisa qilib ketdi. Bilsam stolimga tashlab qo`yilgan nasha uni ishi ekan. Aytishicha yaramas o`zini birso`zli yigit deb hisoblarkan. Bir ishga kirishdimi ohiriga yetqazar ekan. Singlisini og`aynisiga vada qilgan ekan. Hammasini ochiqchasiga aytib o`zicha ogohlantirgan bo`ldi. Hudodan bardosh, dushmanlarga insof so`rab o`zimni bosdim...
Hotirjamlikni saqlab bekor qilibman, yana avvalgidek voqea bilan ishdan haydaldim. Bu safar 15 sutka o`tirib ham chiqdim. Shu qamalib qolishim, Dilmirani ruhan ezilib betob qilib qo`ydi. Oyim bizni ajratishga jiddiy kirishdilar. Ko`z o`ngimda rafiqamni aqildan ozayotgani ko`rish, meni ham esdan og`dirib qo`yay derdi. Hayot ko`zimga qorong`u bo`lib ketgandi. Oyim tomon bo`lishim meni hayotiy qoydalarimga to`g`ri kelmas. Ularni tutayotgan ishi noto`g`ri. Rafiqatni yonini olganim sayin, uydagilardan dashnom etishatardim. ``Kasalvant xotinni boshinga urasanmi?`` deyishardi. A`qlimga sig`dira olmasdim, qanday qilib sevgisiz yasham mumkun. Yoki o`zlari sevib-sevilmay yashashayotgani uchun bizni ham ko`ra olishmayabdimi? Tushuna olmasdim, jig`arlarim esa meni tushuna olishmasdi. Go`yo uyimizga shayoton in qurib olgan, oylamdagilarni boshqarayotganday edi.
Ibodatlarimda ollohdan yig`lab so`rardim, oylamga insof, rafiqamga shifo, o`zim bardosh, sabr. Lekin ohlarim ollohga yetmayotgandek edi.
Oyim bir necha marotaba Dilmirani oyisiga odam jo`natgandi qizini, ko`ch ko`ronini olib ketishini so`rab. Biroq ulardan darak bo`lavermasdi. Oyim esa tobora esdan og`ayotgan kelini ko`rib battar tutoqardi...
Navbatdagi janjal bo`shlangandi. Shu topda qorang`u hayotimni porlatib, quyosh ko`tarilgandek bo`ldi. Mehmonga kelgan bobom va buvum janjal ustidan chiqib qolishdi...
Buvim nabira kelnlarini ahvolini ko`rib yig`lab yubordilar. Bobom ancha tarbiyaviy soat o`tqazishdi.
- Dada bularni birga bo`lishi avvaldan xato edi. Ajrashsin shunda ikkisiga ham yaxshi bo`ladi! -dedi oyim.
- Rishtalarni uzish katta gunoh, gunohga botma qizim. Bu qilmishlaring uchun yaratgan oldida javob berasan. Bollarni ho`rlama. Uyinga sig`mayotgan bo`lsa, biz olib ketamiz...
Shunday qilib o`sha kuniyoq bobomlar bilan qishloqqa jo`nadik. Ikki kun o`tib ortimizdan ko`ch-ko`ranomizni ham jo`natib yuborishdi. Shu zaylda qishloqdagi hayotimiz boshlandi. Dilmiraga buvimni o`zlari qaradilar. Tez orada asablari joyiga keldi. Buvim hayot maktabidan olgan bilimlarini asta Dilmiraga o`rgata boshladilar. Avvallari qilgan ovqatlari, ishlari bari qo`rquv taririda o`xshamas ekan. Qishloqqa kelib, buvimni erka nabira keliniga aylanib, ovqatlariga maza kirdi. Yana boshqa qiralari, fazilatlari ochildi. Mahalla kelinlari bilan, dugona bo`lib ketdi. Hullas soddalik, samimiylik qorishib ketgan qishloq havosi bizlarga juda hush yoqdi. Ko`p o`tmay, rafiqam homilador bo`ldi...
Qo`limda diplomim borligi uchun, shahardan ish izlashga kirishdim. Turli tuman joylarda, xar-hil ishlarda ishladim. Qaynog`am ablah bo`lgani bilan, rosdan bir so`zli chiqdi. Yillar o`tsada taqibini to`xtatmadi. Siyohrang BMW mashinasi paydo bo`ldimi, tamom ishdan ayrilardim. Narkamand, bangi, o`g`ri, qotil hullas shunga o`xshash ayiblar bilan tuxmatga uchrayverardim. Shu tariqa ohirgi manzilim Plaramada yog`och chopuvchi bo`ldi. Bu ishda ko`p ishlayman deb umid qilaman, chunki ishim o`zimga yoqadi. Shu bilan oyla tebrataman...
* * * * *
- Dadasi tayyor bo`ldi... -ayolimning vozidan so`ng hayolim tarqadi, - Ko`ra tayorlaysizmi? -deb tavada tayorlagan sovusini ko`rsatib.
Olov pasayib lov-lov qo`g` tushibdi.
- Hozir jonim setkalarni tozalagin...
Ayolim mahsus ikki tomonli setkalarni yuvib tozalagunicha, men tezda cho`g` atrfiga g`isht qo`yib qo`lbola ko`ra tayorladim. So`ng birgalashib baliqli taomni tayorladik.
Ajoyib pishdi, suyaklari salga ajraydigan hil-hil bo`lib.
Bobom, buvim bilan birgalashib tanovul qildik. So`ng dasturxonga, yegan ichganimiz haqqiga duo o`qildi. Bobom, buvim o`z yotoqlariga kirib ketishdi...
O`rinda yotarkanman, ayolimni harakatlarini kuzataman. Avval uhlab qolgan qizimizni ustini yopib qo`ydi. So`ng beshikdagi o`g`limga ko`krak tutdi, keyin alla aytib beshikni tebrata boshladi. Alla ohanggiga mast bo`lib juftimga termulaman. Kundan kunga uni yanada qattiqroq yaxshi ko`rib borayotganimni his qiladim.
Turib-turib yurakni sovuqlik bosadi. Qaynog`amga hamla qilganim, ko`z oldimda gavdalanadi. O`ldirib qo`yganimda, yaqinlarimni ahvoli nima kechardi! O`ylaganim sayin dahshatga tushaman, ollohni o`zi asradi...
O`g`limizni uhlab qo`ygach, beshikni yotog`imiz yoniga o`rnatdida yonimga yotdi.
Baxtdan ko`zlari porlab, keln paytlaridek erkalandi.
- Qo`liz dard ko`rmasin. -dedi pichirlagancha qo`limni silab.
- Mehribonim, go`zalim...
Yuzlaridan silab erkalay deb qo`l cho`zdimu, qadog` bosgan qo`llarim yuziga botmasin deb qo`limni tordim. Ammo barmoqlarimdan ushlab, o`zi yuziga bosdi. Yuzida tabassum bilan ko`zlarimga tikildi.
Ko`zlaridagi mehir, muhabbatni ko`rdim. Turmush qurganimizda ko`p narsalar vada qilgandim. Endi esa hatto farzandlarimiz tug`ulganida ham, ottirib bitta uzuk ham oberaolmayotganimdan hafa bo`lib ketdim. Asta peshonasidan o`parkanman shivirladim:
- Asalim hech narsang yo`q, er bo`lib obera olmadim. Qara bo`yningdagi zanjir ham pirastoy-aaa!
Bu so`zimdan hafa bo`lganday, yuzi hiralashdi.
- Meni hamma narsam bor, hudoga shukur... Bolalarim, mehribon bobom, buvim... Eng muhimi menda siz bor... - ohista jilmayib yuzimda o`pdi, so`ng ko`ksimga boshini qo`ydi. - Siz meni YO`LCHI YULDUZIMSIZ...
* * * * *
MAJNUN:
- Plaramada devor soyasida o`tirgan edik. Sharof so`zlarini yakunlar ekan, tizzasiga shapati urib ishga shaylanganday o`rnidan qo`zg`alarkan:
- Hullas shunaqa gaplar, Majnun! -dedi, qo`lidagi teshaga tirsagini suyabgancha jilmaydi, - Majnun huddi o`ziz bilan o`ziz gaplashganday bo`ldizmi?
- Nega? -dedi gapini manosiga uncha e`tibor bermay.
U yana jilmaydi.
- Ahir bir sizni hayolot mahsulizmiz, barchamiz to`qima obriz!
- Juda unchalik to`qima emas... Qisman hayotiy. Sizlarni men o`rtog`larim, qo`shni, mahalladosh, hamqishloq men tanigan, ozmi ko`pmi hayot yo`lidan habardor insonlardan olaman. O`ylab qaralsa ular har bir bitta mavzu, men biroz bo`ttirib, kam-ketigini o`zimdan qo`shib yozaman! Mana sen obrizingda, kursdoshimni, uni bazi hayot yo`lini pratatib qilib oldim... -dedim.
Sharof birdam o`ychan tikildi.
- Muallif sizga havasim keladi, siz hayotiysiz men esa!... -dedi.
- Meni esa sizlarga... Chunki sen idiylashtirilgansan. Insofli, imonli, sabirlisan... Biz esa bazida bu narsalar unutib qo`yamiz...
Oraga anchayin skunat cho`kdi. Sharof teshasini ko`tarib ishini boshlashga tayorlanar esan, birdan to`xtadiyu menga qaradi.
- Aytganday nega kelgandiz? -dedi.
- O`tin kerak edi, arradan chiqqan garbil, yoqiladigan pech uchun o`tin!
- Ko`mir olsayz bo`lmaydimi?
- Kamenni pech uchun, ko`mir hafli. Yong`oq, chinorni o`tini niq bo`ladi. Yaxshi yonadi issig`i ko`mirniki singari kuchli bo`ladi! -kuldim, - Menam uydagilarga tez-tez baliq, tovuq pishirib beraman, bunday o`tinlarni cho`g`ida pishgan kavoblar boshqacha bo`ladi. Ayniqsa qish kunlari...
U uyum yog`ochlar tomon ishora qildi.
- Qancha olasiz?
- Ikki kamaz, qanchaga tushadi?
- 800, 1 mln so`mgacha. Ammo biz egasi emasmiz, buni yog`och egasi bilan gaplashib olasiz! Ha, o`ziz yuklab oling, yaxshilab taxlab olasiz ko`p keladi. Boshqalar yuklasa g`avak qilib tashlashadi...
- Rahmat malumot uchun...
- Omon bo`ling Majnun, oylaviy hayotiz baxt tilayman. Hikoyangizni o`qiganlarga aytar so`z:
Oylalari tingch, juftlari bilan bir-birlariga,
YO`LCHI YULDUZ bo`lshsin...
- Omon bo`l... -deb navbatdagi qahramonim bilan hayrlashdim.
TAMOM...
Muallif: -MAJNUN-
